Bejegening als indicator en norm voor verantwoorde zorg!

Het toetsingskader voor verantwoorde zorg schrijft:

"Adequate bejegening is een van de meest belangrijke randvoorwaarden voor goede zorg - en dienstverlening aan cliënten in verpleeg – en verzorgingshuizen."

Deze indicator omvat de volgende subthema’s:

Zorgverleners...

• informeren cliënten en familie adequaat
• hebben de verantwoordelijkheid voor een goede communicatie en dialoog met hun cliënten over hun ervaringen, wensen en voorkeuren
• respecteren de eigen levenssfeer van de cliënt en dragen zorg voor een goede bejegening
• tutoyeren de cliënt niet ongevraagd
• praten mét de cliënt en niet over hem/haar
• communiceren open en naar behoefte met cliënt
• zorgen dat cliënt een vaste contactpersoon als aanspreekpunt hebben
• besteden bij aanvang van de zorg en/of opname bijzondere aandacht aan kennismaken en thuis voelen
• nodigen cliënt uit om verbeterwensen te uiten bij hen, bij de vertrouwenspersoon of klachtenfunctionaris. Cliënt wordt daarna op de hoogte gebracht en gehouden van wat er met wensen gebeurt.

Wat verstaan wij onder het begrip bejegening?

Op een respect – en kwaliteitsvolle wijze communiceren waarbij de ander zich écht gehoord en begrepen voelt, en op een manier die recht doet aan beiden.

Waarom vinden wij een respectvolle bejegening juist in de zorg zo belangrijk?

- Zorgvragers zijn – de één meer dan de ander - afhankelijk van de kwaliteit van zorg die geboden wordt door zorgverleners. Doordat deze zorg is toevertrouwd mag de zorgvrager rekenen op een dóórgaande, respectvolle relatie.

- In veel gevallen ligt er een goed omschreven zorgvisie, die echter door iedere medewerker op elk moment op eigen wijze 'vertaald' wordt . In deze individuele vertalingen schuilen juist de mogelijkheden tot verbetering. Immers, steeds belangrijker wordt hoe de zorgvrager de zorg en het contact met de zorgverlener beleeft! Vanuit welke visie benadert en handelt de zorgverlener? Hoe is zijn/haar beroepshouding? Hoe vergemakkelijkt de zorgverlener een ‘moeilijke’ communicatie? In hoeverre is de zorgverlener in staat goed om te gaan met eigen angsten en kwetsbaarheden, zodat deze niet worden ‘meegezonden’ in de zorgrelatie en men de cliënt weinig regie over eigen leven durft te geven? Deze en nog veel meer aspecten brengen wij samen onder de paraplu “Bejegening van de klant en van elkaar”.

Waar komt het woord bejegenen vandaan?

Oorspronkelijk is het jegenen een uitgaan van het eigen land (erf) naar het aangrenzende buurland via de jegen, een kleine strook land daartussen.

Binnen communicatie wordt dit vertaald als: het uitgaan van mijn persoon naar jouw persoon.

Maar ook een plaats/moment van uitwisseling tussen wat zich binnen mij afspeelt en hoe ik dat naar buiten breng in de bejegening naar de ander. Binnen bejegening neem je immers altijd jezelf mee! Hoe doe ik daarin mezelf recht en tegelijkertijd recht aan de ander?

Ingang en uitgang terzelfder tijd: doorgang dus oftewel een communicatief membraan.

Het wezenlijke van communicatie is de dynamiek van het heen en weer gaan door dat membraan: ik reik naar jou uit en jij naar mij, in een poging elkaar zoveel mogelijk recht te doen.

Waarom bieden wij training rondom bejegening aan?

Wij vinden dat:

• bejegening een onderbelicht aspect is binnen ‘zorgrelaties’ - voor velen zelfs nog een vaag begrip - terwijl het naar ons idee de kern is van een respectvolle omgang.
• belevings - en vraaggericht werken een groot appèl doet op bejegenkundige competenties
• meer bejegenkundige vaardigheden de zorgverlener een handreiking biedt voor (blijvende) inspiratie en zingeving binnen het eigen vak
• bezig zijn met ieders bejegening gestimuleerd moet worden in het kader van verbetertrajecten, kwaliteit in zorg etc.